Chronische pijn na een hersenschudding

Na een hersenschudding of ander traumatisch hersenletsel (TBI) merken veel mensen dat hun klachten langer aanhouden dan verwacht. Naast hoofdpijn, duizeligheid en vermoeidheid kan ook chronische pijn optreden. Dit betekent dat pijn aanwezig blijft of terugkomt, vaak maanden tot jaren na het letsel.

Een grote systematische review en meta-analyse door Papic en collega’s onderzocht 705.024 patiënten met een complicerende hersenschudding tot ernstig traumatisch hersenletsel, om te kijken hoe vaak chronische pijn voorkomt, wat de risicofactoren zijn, en welke behandelingen effectief kunnen zijn.

Hoe vaak komt chronische pijn voor?

• Ongeveer 50% van de patiënten met traumatisch hersenletsel ervaart op de lange termijn enige vorm van chronische pijn.

• Hoofdpijn komt het meest voor, gevolgd door pijn in de nek, rug en andere lichaamsdelen.

• De ernst van de pijn kan variëren van mild tot ernstig, en dit heeft grote impact op dagelijkse activiteiten, werk en sociale contacten.

Waarom chronische pijn zo vaak voorkomt

Chronische pijn is vaak veel meer dan een signaal van schade in je lichaam. Lorimer Moseley, een internationaal erkend pijnonderzoeker, legt uit dat pijn eigenlijk altijd een product is van het brein. Het brein beslist of iets gevaarlijk is voor je lichaam en gebruikt pijn als een waarschuwing om je te beschermen. Zelfs bij acute verwondingen komt de pijnbeleving niet rechtstreeks uit het beschadigde weefsel, maar wordt door het brein geïnterpreteerd op basis van signalen uit je lichaam.

Bij chronische pijn is er vaak geen nieuwe schade meer, maar het brein blijft waarschuwen alsof die er wel is. Het brein kijkt naar eerdere ervaringen, emoties en gedachten om te bepalen hoeveel pijn je voelt. Wanneer het zenuwstelsel overgevoelig raakt, kan het brein overreageren, waardoor pijn sterker of langer aanhoudt dan nodig. Dit wordt centrale sensitisatie genoemd. Factoren zoals stress, angst en piekergedachten kunnen dit proces nog versterken. Ook negatieve overtuigingen, zoals “Het gaat nooit over”, activeren dezelfde pijnnetwerken in je brein en maken de pijn voelbaarder. Je lichaam reageert daarop met spanning, een verhoogde hartslag of vermoeidheid, waardoor de pijn nog intenser kan worden ervaren.

Moseley benadrukt dat pijn een beschermingsmechanisme is, bedoeld om je te waarschuwen en te beschermen, en geen ziekte op zich. Het brein beslist voortdurend of een beweging of activiteit veilig is en kan pijn geven om overbelasting te voorkomen. Omdat het brein deze beslissing maakt, is pijn niet zomaar “in je lichaam aanwezig”; het is altijd een interpretatie van je brein, gebaseerd op signalen uit je lichaam, je eerdere ervaringen en je emoties.

Door ervaring, vertrouwen en gecontroleerde beweging kan het brein echter leren dat een activiteit veilig is, waardoor de pijn afneemt. Daarom zijn educatie, het oefenen van beweging en het stapsgewijs blootstellen aan dagelijkse activiteiten zo belangrijk bij chronische pijn. Kortom, chronische pijn is vaak een overbeschermende reactie van het brein, maar met de juiste begeleiding, training en mindset kan het aanzienlijk verminderen, zelfs als de oorspronkelijke schade allang hersteld is.